Is waterschapsbelasting nou nodig?

Bert van Vreeswijk op rwzi - uitsnede

Heemraad Bert van Vreeswijk

Regelmatig krijg ik te horen: ‘Is waterschapsbelasting nou nodig?’ Volmondig zeg ik dan ‘ja’. Landen om ons heen hebben soms te maken met ernstige wateroverlast. Bestuurders en technici komen dan hier kijken hoe wij ons watermanagement georganiseerd hebben. Wij leven immers grotendeels onder de zeespiegel en toch lukt het om in Nederland veilig te wonen en te werken. Dit komt mede door de waterschapsbelasting.

Doordat u waterschapsbelasting betaalt, kunnen wij ons werk doen. Uw geld gaat rechtstreeks naar het verbeteren van dijken, het zuiveren van uw afvalwater en een goed waterpeil in stad en land, niet te veel en niet te weinig. Zodat u schoon water tot uw beschikking krijgt en droge voeten houdt.

Voor 2017 gaan inwoners van Vallei en Veluwe een klein beetje meer betalen per jaar. Een gezin met een eigen huis betaalt per jaar gemiddeld 2,37 euro meer voor de watersysteemheffing, dus voor droge voeten en veilig wonen. Datzelfde gezin betaalt 2,83 meer per jaar voor het zuiveren van afvalwater.

Deze verhoging is van substantieel belang. De piekbuien worden heviger waardoor het regenwater anders en beter opgevangen moet worden. Ook de dijken moeten bestendiger. Er is dus werk aan de winkel. We willen immers wateroverlast voorkomen.

Daarnaast hebben we steeds vaker te maken met ingewikkelde vraagstukken zoals het zuiveren van medicijnresten uit ons water. Ook  willen we niet langer uitsluitend afval zuiveren maar ook grondstoffen produceren. Zodat ons gezamenlijke afval weer opnieuw gebruikt kan worden om ons land te verduurzamen. Gericht op de toekomst!

Daarom investeren we in steeds slimmere systemen en in nauwere samenwerking met inwoners, met kennisinstellingen  en bedrijven. We starten met de bouw van de bio-energiecentrale Harderwijk. Hier worden maaisel, mest en restproducten uit de voedingsindustrie en agrarische sector, verwerkt tot biogas en bodemverbeteraars. Ook willen we met inwoners samenwerken om hemelwater te infiltreren, zodat grondwater beschikbaar blijft voor drinkwater.

Investeren kost geld, maar juist door investeringen te doen die zich over meerdere jaren terugverdienen, lukt het ons om de groei van de tarieven te matigen en de schuldpositie niet te laten toenemen. De meerjarenbegroting laat zien dat we richting 2021 kunnen volstaan met een inflatiecorrectie.

We willen door al deze investeringen de waterschapslasten laag houden. En we doen ons best om tot de vijf goedkoopste waterschappen van Nederland te blijven horen.

Geplaatst in Betaalbaarheid, Innovatie, Samenwerken, Waterveiligheid, Waterzuivering | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Dag van de Duurzaamheid: samen zorgen voor ons water!

Tanja Klip-Martin

Tanja Klip-Martin, dijkgraaf.

Vandaag is het de Dag van de Duurzaamheid. Hoe duurzaam ben je? En in ons geval ook: hoe duurzaam is onze organisatie? Ooit was de dag bedoeld om bewustwording te vergroten en nut en noodzaak van duurzaamheid te benadrukken. Tegenwoordig maken we vooral de balans op. Waar staan we? Zijn we op de goede weg? Of kunnen we de lat net iets hoger leggen? Of véél hoger?

Als waterschap zijn we voortdurend bezig met het terugwinnen van grondstoffen uit afvalstromen. Naast rioolwater, zijn dat soms ook andere afvalstromen. We produceren  energie en grondstoffen op onze rioolwaterzuiveringen in Amersfoort en Apeldoorn. En een nieuwe ontwikkeling: we gaan samen met  Jan Bakker B.V. een Bio-energiecentrale bouwen op ons waterzuiveringsterrein in Harderwijk. De centrale levert straks niet alleen groengas, maar ook digestaat – een bodemverbeteraar -, CO2 voor steenproductie en gezuiverd water. Dit alles komt uit mest, maaisel en restproducten uit de voedingsmiddelenindustrie.

Door deze ontwikkeling zijn we als waterschap in 2020 al energieneutraal in plaats van in het eerder verwachte 2025. En we dragen bij aan een circulaire en dus duurzame economie. Bovendien helpen we bij het verminderen van het mestoverschot, een groot probleem in ons land. Ik ben ongelooflijk trots op deze ontwikkeling! We lopen vooruit op de troepen.

Duurzaam zijn zit ‘m ook in de bedrijfsvoering, in de ogenschijnlijk ‘kleinere’ dingen. Zo maken we gebruik van recyclebare drinkbekers op al onze locaties en zijn we bezig met het verduurzamen van onze eigen afvalstroom en het energieverbruik op onze kantoren. Het duurzame gehalte van ons wagenpark is een aandachtspunt. Zo zijn er elektrische fietsen aangeschaft om collega’s te stimuleren de auto wat vaker te laten staan.

dag-vd-d-2016Wat ons betreft leggen we de lat steeds een beetje hoger, om nog duurzamer te worden en te handelen. Graag betrekken we u daarbij. Want als het om water gaat, zijn we samen verantwoordelijk voor het gebruik en verbruik ervan.  Water is het meest kostbare goed dat we samen bezitten. Ga er zorgvuldig en efficiënt mee om. Van waterbesparend tandenpoetsen tot geen rommel door de gootsteen of wc spoelen. Het water dat we gebruiken voor afwas of douche stroomt later weer door een sloot of gracht. Of we zwemmen erin.

Water is voor en van ons allemaal. We zijn er samen verantwoordelijk voor. Dat brengen we graag onder de aandacht, zeker op de Dag van de Duurzaamheid.
Geplaatst in Duurzaamheid, Innovatie, Samenwerken, Waterbewustzijn, Waterkwaliteit, Waterzuivering | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Eén beleid voor ons water

Dirk Siert Schoonman

Dirk-Siert Schoonman, heemraad

Het werkgebied ingaan, projecten bekijken en de contacten met inwoners… het zijn de leuke aspecten van mijn werk als waterschapsbestuurder. Over het gebied hoor ik trouwens veel goeds. Inwoners beleven er veel moois aan en het water wordt steeds schoner.

Het is belangrijk dat sloten voldoende water kunnen afvoeren. Voor agrariërs en andere inwoners geldt: we willen geen wateroverlast en ook geen watertekort. Die kunnen funest zijn voor bedrijven en woningen.

Door de fusie van de twee voormalige waterschappen brengt het in 2013 gestarte Waterschap Vallei en Veluwe eenheid in de status van alle sloten. Want één waterschap betekent: één tarief en één richtlijn voor wie verantwoordelijk is voor het onderhoud: het waterschap of de aanliggende grondeigenaar. Met dit karwei zijn we een eind op weg.

Over de veranderingen die dit ‘Nieuwe ABC’ met zich meebrengt, zijn we in gesprek met agrariërs, gemeenten, landgoedeigenaren en terreinbeherende organisaties. De status van de sloot (A, B of C) geeft aan hoeveel water per seconde wordt afgevoerd. Deze status bepaalt ook de verantwoordelijkheid van het onderhoud: wie zorgt ervoor dat deze sloten schoon zijn?

In de Gelderse Vallei en in de IJsselvallei zijn we het gesprek al aangegaan. In het derde (en laatste) rayon – Noord-Veluwe en Eemland – gaan we nu deze fase in. We leggen onder meer uit waarom een sloot die nu nog een B-status heeft, in 2017 niet meer door het waterschap wordt gecontroleerd tijdens de jaarlijkse ‘najaarsschouw’ omdat deze sloot dan de C-status krijgt.

We gaan in gesprek, nemen mensen mee in onze plannen en kijken waar we met individuele belangen rekening kunnen houden. En we wijzen op voordelen. Want die zijn er ook. Een mooi voorbeeld: een grondeigenaar langs een sloot bepaalt straks zelf wanneer hij of zij die sloot schoonmaakt. De betreffende grondeigenaar is niet meer afhankelijk van de planning van het waterschap.

Graag leg ik u de veranderingen uit in een korte film over het Nieuwe ABC. In dit filmpje vertellen een agrariër en een vertegenwoordiger van Natuurmonumenten wat voor hen de gevolgen zijn van de wijziging. En het leuke van zo’n korte film is… je kunt meteen zien hoe mooi ons werkgebied is.

Geplaatst in Kennisuitwisseling, Samenwerken, Waterveiligheid | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

‘Kom toch eens onder die douche vandaan!’

Bert van Vreeswijk op rwzi - uitsnede

Heemraad Bert van Vreeswijk

Jonge mensen douchen vaak en lang. Dit nieuws verbaast me eerlijk gezegd niet. Sterker nog: ik herken er veel van. Ik hoor mijn vrouw nog op de deur bonken ‘Het is tijd!’ als één van onze kinderen aan het douchen was.

De generatie van 18 tot 35 jaar staat bekend als de meest enthousiaste douchegeneratie, zo melden onderzoekers van voorlichtingsbureau Milieu Centraal. Deze jongvolwassenen spoelen per keer zo’n tachtig liter water weg. Ze staan gemiddeld een kwartier per dag onder de douche. Dat is drie volle dagen per jaar! Daarbij is het douchen tijdens de vakantie en op de sportclub nog niet eens inbegrepen.

Kinderen onder de twaalf en ouderen zijn veel sneller klaar. Zij gebruiken per keer 35 liter water: minder dan de helft. Milieu Centraal is nu een campagne gestart om jongeren en jongvolwassenen tot korter douchen aan te zetten. Het bureau werkt daarom ook met de radiozender 3FM.

Als bestuurder van Waterschap Vallei en Veluwe vind ik dit een goede actie. Het helpt om water en energie te sparen. Het advies om maximaal vijf minuten onder de douche te staan, is mij uit het hart gegrepen. Dit kan bijvoorbeeld met behulp van een timer of een zandloper.

Als waterschap gaan wij duurzaam om met afvalwater. Zo halen we er grondstoffen en energie uit. Maar voor een echt duurzame maatschappij gaat het ook om onze eigen verantwoordelijkheid. Water is van ons allemaal en goede zorg voor water ook. Kinderen leren van alles op school, maar laat ze vooral leren hoe ze water kunnen besparen tijdens het douchen. Dat is beter voor het milieu. En ouders hoeven niet meer zo vaak te roepen: ‘Kom toch eens onder die douche vandaan!’

 

Geplaatst in Duurzaamheid, Samenwerken, Waterbewustzijn, Waterzuivering | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Water: voor en ván ons allemaal

Tanja Klip-Martin

Tanja Klip-Martin, dijkgraaf

Water is niet alleen voor, maar ook ván ons allemaal. De zorg ervoor willen wij daarom graag met u delen. Dat kan als vrijwilliger of gewoon als inwoner van ons waterschap. Op onze nieuwe webpagina leest u waarbij u zoal kunt helpen.

Waterschap Vallei en Veluwe kan nu rekenen op bijna tweehonderd vrijwilligers. Sommigen helpen mee de oevers van beken en sprengen schoon te houden en te maaien. Anderen geven rondleidingen bij een rioolwaterzuivering en maken zo kinderen bewust van het belang van schoon water. Bij de Wenumsebeek bij Apeldoorn houden we met vrijwilligers bij welke vissoorten er zwemmen en hoe groot ze zijn. Dat vertelt ons veel over de kwaliteit van het water. Naast de beek ligt een mooi Klompenpad, waar we óók samen aan gewerkt hebben.

Als dijkgraaf ben ik trots dat ons waterschap zoveel enthousiaste vrijwilligers heeft. Mensen die het mogelijk maken dat we ons werk kunnen uitvoeren zoals het hoort. Betrokken inwoners met veel (lokale) kennis en vaak ook levenservaring. Dat hun aantal groeit is voor ons fantastisch. Tegelijkertijd kunnen we nog veel meer mensen gebruiken die ons helpen bij het waterbeheer.

Goed geregeld
Vorig jaar hebben we ons vrijwilligersbeleid naar een hoger plan getild. Prettig voor de vrouwen en mannen die de handen uit de mouwen steken, maar ook voor het waterschap, als een aantal praktische zaken goed geregeld zijn. Vrijwilligers zijn belangrijk voor ons werk. De samenwerking zorgt er ook voor dat mensen zich verbonden voelen met het water om hen heen. Gezond en schoon water, maar ook de mogelijkheid om die te beleven, is van levensbelang voor volgende generaties.

Zuinig zijn op ons water
Behalve als vrijwilliger, kunt u ook als inwoner uw bijdrage leveren aan schoon en voldoende water. Bijvoorbeeld door zuinig om te springen met water. En door niet zomaar medicijnen of verfresten door gootsteen en toilet te spoelen, omdat het waterschap dat later allemaal weer uit het afvalwater moet halen. Ook kunt u wateroverlast helpen voorkomen. Meer groen in uw tuin of op het dak helpt regenwater op te vangen bij grote plensbuien.

Doet u mee?
Op onze website vindt u de informatie over onze vrijwilligers, waar activiteiten plaatsvinden, wat we voor elkaar kunnen betekenen en hoe u met ons in contact komt. Misschien ziet u taken die we samen kunnen oppakken in uw omgeving in en om het water? Er is ruimte genoeg voor nieuwe initiatieven. Ook bestaande vrijwilligersgroepen zijn van harte welkom om werk met ons op te pakken. Laat het ons weten. En wellicht zien we elkaar deze zomer dan daar bij de schone waterkant!

 

Geplaatst in Kennisuitwisseling, Samenwerken, Waterbewustzijn, Waterkwaliteit | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Wat prikkelt daar in de beek?

Frans ter Maten

Frans ter Maten, heemraad

De beekprik. Zijn naam prikkelt de verbeelding. Hij is zeldzaam en ziet eruit als palinkje. De beekprik heeft specifieke wensen: schoon stromend water met grind en slib op de bodem. In de Veluwse sprengen en beken kan de beekprik dit vaak vinden. Maar deze zijn kwetsbaar, zo leert de geschiedenis.

In en rond Apeldoorn ontspringen veel beken. Ze worden gevoed door sprengen. Juist hier stonden vroeger papiermolens en wasserijen. Na de oorlog verdween deze traditionele manier van werken. De beken en sprengen verloren hun functie en het onderhoud bleef uit. Dat was niet goed voor de beekprik.

De gemeente en natuurminnende inwoners prikkelden ons om samen in 25 jaar alle beken en sprengen in Apeldoorn te herstellen. Gemeente en waterschap hebben zestig miljoen euro beschikbaar gesteld. Beekherstel heeft een extra belangrijk voordeel. Na enorme plensbuien kan het water beter zijn weg vinden. Ook maken we de gebieden rond de beken aantrekkelijker voor inwoners, planten en dieren.

Zo’n tien jaar geleden begonnen we en we zijn trots op de resultaten! Inmiddels is al twaalf kilometer beek hersteld in Apeldoorn. In het Catharina Amaliapark stroomt de Grift over het dak van de nieuwe parkeergarage. Ook hier zwemt de beekprik. Met een beetje geluk zie je langs het water een ijsvogel. Zelf had ik dat geluk tijdens een werkbezoekje met wethouder Mark Sandmann.

Samen met de gemeente Apeldoorn brengen we in kaart waar de beekprik precies zit en hoe we kunnen zorgen dat de soort blijft voortbestaan. Gelukkig helpen geïnteresseerde inwoners mee.

De beekprik is best snel tevreden. Hij heeft grind nodig om eitjes in te leggen. Eenmaal uit het ei leeft hij ruim zes jaar als larve op een slibbodem. Daarna is hij pas volwassen en gaat hij op zoek naar een partner om mee te paaien waarna hij snel het leven laat. Aan ons om de bijzondere beekprik te beschermen.

beekprik fotoPrikkeling in de beek

Zes jaar leven als prikje,
ongezien in slibbige beekbodems.
Wachten, wachten, wachten
op het moment.
Volgroeid zwemmen ze stroomopwaarts
op zoek naar
kristal klaar
wiegelend water,
schurend over kleine kiezels.
Opgewonden sliertjes volwassen vis
vinden elkaar,
in innig samenzijn.
Tijd dringt,
leven moet doorgegeven.
‘t paaifeest voor beekprikken,
eindigt dramatisch en
net zo snel
als het eigenlijk begon.

 

Frans ter Maten, heemraad

Geplaatst in Duurzaamheid, Samenwerken, Waterbewustzijn, Waterkwaliteit | Tags: , , , | 1 reactie

Afvalwater bron van kunstmest en duurzame energie

Bert van Vreeswijk op rwzi - uitsnede

Bert van Vreeswijk, heemraad

We zijn het gewend met z’n allen: vloeibaar afval spoelen we het riool in met een druk op de knop of een draai aan de kraan. Of het nu gaat om douchewater, frituurvet of chloor in de wc-pot. Zelfs schoon regenwater verdwijnt nog vaak linea recta het riool in. Dat is niet meer van deze tijd. Dat moet anders. En dat kan ook anders.

Afvalwater is geen afval

Afvalwater is geen afval. Afvalwater is de drager van grondstoffen waar ons waterschap nieuwe producten mee kan maken of duurzame energie mee kan opwekken. Zo maken we van de fosfaten die in poep en urine zitten kunstmest en het rioolslib vergisten we, waardoor er biogas ontstaat dat we gebruiken voor stroom en verwarming.

U zult zich wel afvragen: als het afvalwater dan van die nuttige stoffen bevat, waarom is het dan nodig daar verandering in te brengen? Dan gaat het toch prima zoals het gaat en kunnen we toch gewoon blijven lozen op het riool zoals we dat altijd deden? Nee dus. Ik zal u vertellen waarom.

Nieuwe Energie- en Grondstoffenfabriek

Laat ik eerst beginnen met een feestelijke gebeurtenis. Deze week opent de nieuwe Energie- en Grondstoffenfabriek in Amersfoort haar deuren. Dat is onze bestaande rioolwaterzuivering die altijd al het afvalwater van onder meer Amersfoort zuiverde, maar die is omgebouwd tot Energie- en grondstoffenfabriek. Bijzonder is dat we daar fosfaat winnen uit poep en urine en er terplekke hoogwaardige kunstmest van maken, direct bruikbaar in de land- en tuinbouw. In totaal zo’n 900 ton per jaar. In de nabije toekomst gaat het waterschap nog meer afvalstoffen uit water halen, zoals cellulose (grondstof voor de kartonindustrie) en alginaat (bindmiddel voor de verfindustrie). Onze bijdrage aan de circulaire economie!

Uw bijdrage aan de circulaire economie

Terug naar waarom het er toe doet wat u in het riool loost. Niet alle afvalstoffen die u wegspoelt kunnen we gebruiken als grondstof. En hoe geconcentreerder de bruikbare afvalstoffen bij onze Energie- en Grondstoffenfabriek aankomen, hoe gemakkelijker en goedkoper het is om deze stoffen eruit te halen. Urine en poep, daar kunnen we wat mee, dat bevat nuttige grondstoffen. Maar met chloor en frituurvet kunnen we niets. Medicijnen? Ook niet. Spoel het dus niet door de wc. En ook als u regenwater in het riool laat lopen is dat een dure verspilling: eerst wordt zuiver water vermengd met afvalwater, waarna we het vervolgens weer moeten zuiveren! Koppel uw regenpijp dus los van het riool. Hemelwater hoort in de bodem, het begin van de drinkwatercyclus. Zo kunt ú bijdragen aan de circulaire economie. En een prettig bijkomend effect voor u is dat we zo samen kunnen voorkomen dat de waterschapsbelasting omhoog moet.

Een kijkje nemen in onze Energie- en Grondstoffenfabriek? Ik nodig u van harte uit op onze open dag op 18 juni van 10.00 tot 16.00 uur op het terrein van de rioolwaterzuivering, Neonweg 30 in Amersfoort.

 

Geplaatst in Duurzaamheid, Innovatie, Samenwerken, Waterbewustzijn, Waterkwaliteit, Waterzuivering | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Vrij baan voor bermpje en rivierprik

Dirk Siert Schoonman

Dirk-Siert Schoonman, heemraad

Niet alles wat de mens bedenkt, is goed voor de natuur. Zo hebben waterschappen – in hun gedrevenheid om verdroging tegen te gaan en droge voeten te houden – veel stuwen, dammen en gemalen aangelegd. Vaak zijn het onneembare hindernissen voor vissen. Het vrij kunnen verplaatsen van vissoorten, ook wel vismigratie genoemd, is belangrijk voor hun voortbestaan. Daarvoor is jaarlijks wereldwijd aandacht op 21 mei: ‘World Fish Migration Day’.

Waarom is vismigratie van belang?

Vissen vormen een cruciale link in de voedselketen en zijn belangrijk voor gezonde rivieren. Vismigratie krijgt de laatste jaren veel aandacht binnen water-, natuur- en visstandbeheer. Verschillende wet- en regelgevingen, waaronder de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW), Natura 2000 en het Europese Aalplan, vragen aandacht voor de vrije migratie van vis.

Inzet Waterschap Vallei en Veluwe

Ons waterschap heeft de afgelopen jaren in diverse rivieren en beken obstakels aangepast om vissen vrije doorgang te geven. In de Barneveldse-, de Heelsumse- en de Voorsterbeek zijn vispassages aangelegd. Winde, rivierprik, bermpje, forel en modderkruiper kunnen nu ook stroomopwaarts deze beken in en zich voortplanten. Langs de oever van de IJssel leggen we geulen aan en halen we basaltkeien weg. Vissoorten als kopvoorn, rivierdonderpad en sneep zijn hier blij mee.

Balans tussen mens en natuur

Op de bodem en in de bodem, langs het water en in het water: het behouden en versterken van de biodiversiteit is een belangrijke uitdaging voor ons waterschap. Het vraagt veel gepuzzel om de juiste maatregelen te treffen bij onze taak om waterveiligheid en droge voeten te waarborgen. Mooi is het dat we met de huidige kennis maatregelen kunnen treffen die naast vismigratie veel opleveren. Want natuurbeleving, recreatie, waterberging en het voorkomen van watertekort gaan vaak samen met het oplossen van tekortkomingen uit het verleden.

‘World Fish Migration Day’ doet ons weer beseffen dat de maatregelen die wij treffen belangrijk zijn op veel terreinen. Ze dragen bij aan de klimaatbestendigheid en de biodiversiteit van ons water. Hoewel het ingewikkeld is om met alle factoren rekening te houden… het is het puzzelen waard, gericht op een duurzame toekomst.

Geplaatst in Duurzaamheid, Waterkwaliteit | Tags: , , , | 2 reacties

Samenwerking laat waterkennis stromen

Tanja Klip-Martin

Tanja Klip-Martin, dijkgraaf

Takken en boomstronken liggen kris kras verspreid over het water van de Hierdense beek. Hout en zand zijn in het water gelegd. Zo zorgen we dat de biodiversiteit in de beek weer toeneemt. Moerasplanten kunnen groeien en insecten en vissen vinden voedsel en paaiplekken. ‘Building with nature’ heet dit. Ofwel: water beheren zoals de natuur dat zelf zou doen. Het is één van de thema’s waarvoor wij als waterschap onze kennis bundelen met die van Wageningen UR en Deltares.

Deze ‘proeftuin’ maakt deel uit van de samenwerkingsovereenkomsten die Waterschap Vallei en Veluwe deze week heeft ondertekend met de onderwijs- en kennisinstellingen Wageningen University/Alterra en Deltares. Zij hebben als specialisten in waterbeheer Nederland mede op de kaart gezet. Daar willen wij als waterschap natuurlijk van profiteren! De landelijke pers pakte het nieuws eerder al op.

Samenwerking tussen waterschap, onderwijs en wetenschap in de watersector bestaat al langer. Dat gaan we nog grondiger aanpakken. Zo zorgen we ervoor dat we actuele en innovatieve kennis meer vanzelfsprekend met elkaar delen. Dat hebben we nodig bij de uitdagingen waar we de komende jaren voor staan: klimaatverandering, nieuwe veiligheidsnormen, wateroverlast of juist verdroging, of de verontreiniging van water met bijvoorbeeld medicijnresten.

Onderzoeksplekken
Om goede antwoorden te vinden, moeten we als waterschap – nu en in de toekomst – beschikken over de juiste en de nieuwste kennis én over kundige en gemotiveerde medewerkers. Wageningen University leidt waterexperts op. Zowel toekomstige als huidige medewerkers worden hier klaargestoomd voor ‘het betere werk’. Vanuit het waterschap leveren we daarvoor watervraagstukken aan en bieden we masterstudenten stage- en onderzoeksplekken.

Onderdeel van ons gezamenlijke uitvoeringprogramma is de proeftuin voor de waterkwaliteit in de Hierdense beek. Naar goed voorbeeld van de Heelsumse beek, waar we vorig jaar aan de slag zijn gegaan met leerlingen van Helicon en Van Hall Larenstein: opleidingen waarmee we soortgelijke afspraken mee hebben gemaakt.

Met Deltares concentreren we ons op de nieuwe normen voor de waterveiligheid, wateroverlast en grondwater. Van MBO en HBO tot toegepast en wetenschappelijk onderzoek: onze samenwerking bestrijkt nu het hele palet.

Springplank
Als je het mij vraagt, is dit ook een geslaagd voorbeeld van sociale innovatie. Van deze samenwerkingsovereenkomsten profiteren we allemaal. We zorgen dat kennis en praktijk meer vanzelfsprekend op elkaar aansluiten en we innovaties ook echt benutten in het waterschapswerk. Zo vormen we een springplank voor de watercarrière van studenten. Waterschappers, onderzoekers en studenten: allemaal ‘fit for the future’!

Geplaatst in Innovatie, Kennisuitwisseling, Samenwerken | Tags: , , | 1 reactie

Winnen wat van waarde is

Tanja Klip-Martin

Tanja Klip-Martin, dijkgraaf

Geld alleen maakt niet gelukkig. Er is zoveel meer dat van waarde is. Ik denk aan gezondheid, veiligheid, voldoende voedsel, duurzaamheid en een leefbare omgeving. Aan al die geluksfactoren dragen wij als waterschappen een steentje bij.

Onder het motto ‘Winnen wat van waarde is’ zetten de waterschappen zich in voor duurzaamheid. Vandaag, 21 maart, ondertekenen we met de minister van Infrastructuur en Milieu, het ministerie van Economische Zaken en onderzoeksinstelling STOWA de tweede Green Deal Energie. Dit is de opvolger van het gelijknamige akkoord uit 2011.

Meer dan energie uit afvalslib
In Green Deals maakt het Rijk afspraken met organisaties, inwoners en bedrijven uit allerlei sectoren. Samen maken zij de weg vrij voor verdere vergroening van de economie. Om de productie van duurzame energie bij de waterschappen te stimuleren, zegt het Rijk extra menskracht, onderzoeksbudget en – als dat nodig is – ruimte in de regels toe. En wij als waterschappen zetten ons nog intensiever in voor energiebesparing en opwekking van duurzame energie.

We winnen wat van waarde is. In de nieuwe Green Deal gaat het om méér dan energie maken uit afvalslib. We grijpen nu ook de kansen in het watersysteem. Denk aan biomassa, koude/warmte uit oppervlaktewater, zoet-zout-energie en waterkracht. Ook stellen we terreinen en daken beschikbaar voor wind- en zonne-energie. Op de Digitale Energiekaart van de Unie van Waterschappen staan 223 projecten: https://www.uvw.nl/thema/duurzaamheid/energie/.

In geld uitgedrukt leveren onze ‘energiefabrieken’ – dat zijn de rioolwater-zuiveringsinstallaties waar wij energie en grondstoffen winnen uit afvalwater – nu al aanzienlijke besparingen op. We streven ernaar om in 2020 met alle waterschappen samen 40 procent van de benodigde energie zelf op te wekken. Dankzij onze ‘energiefabrieken’ in Apeldoorn en Amersfoort (laatstgenoemde openen we in juni 2016) verwachten we bij Waterschap Vallei en Veluwe dan al op 100 procent te zitten. Zo leveren we een belangrijke bijdrage aan het nationale energie-akkoord uit 2014. Ook is het voordelig voor onze inwoners want onze tarieven stijgen niet of minder.

Veilig wonen en werken
Ook als je verder kijkt dan geld, zie je dat wij als waterschappen waardevol werk doen gericht op veiligheid en schoon en voldoende water. Het zijn belangrijke voorwaarden voor de volksgezondheid, de landbouw, klimaatbestendige steden en veilig wonen en werken achter de dijken.

‘Alles van waarde is weerloos’ schreef Lucebert in zijn gedicht ‘De zeer oude zingt’. Als waterschap maken we ons graag sterk voor al die zaken die voor u, mij en toekomstige generaties van waarde zijn.

Geplaatst in Betaalbaarheid, Duurzaamheid, Innovatie, Samenwerken | Tags: , , | 3 reacties

De invloed van bomen op ons waterbeheer

Frans ter Maten

Frans ter Maten, heemraad

Bomen zijn gunstig voor mensen, dieren en planten. Ze filteren fijnstoffen uit de lucht en geven zuurstof. Bomen trekken ander leven aan zoals vogels, insecten en vleermuizen. Ze zijn ook belangrijk voor onze geestelijke gezondheid: een groene omgeving vermindert stress. Bomen spelen bovendien een belangrijke rol in ons waterbeheer.

De beleving van natuur én water neemt toe. Op woensdag 16 maart is het Nationale Boomfeestdag. Het voorjaar rammelt aan onze deur, van bloeiende bomen worden we blij. Graag vertel ik daarom over de onderbelichte relatie die bomen hebben met waterbeheer. Ik denk vooral aan beken en aan water in de stad.

Kleine waterdieren
Bomen geven schaduw en verkoeling. Langs een beek zie ik graag een prachtige bomenrij staan. Onze laaglandbeken – beken die gevoed worden door regen en grondwater – horen voor de helft tot driekwart in de schaduw te liggen. Is dat het geval, dan functioneren ze het best.

Vissen in ademnood
Bomen zijn onmisbaar. Naast stroming houdt vooral ook schaduw het water koeler. Water bevat daardoor meer zuurstof. Vissen houden het beter vol. Begin maart kwamen ecologen van de Radboud Universiteit en Cardiff University met onderzoeksresultaten naar buiten. Wat blijkt? Te warm water jaagt de zuurstofbehoefte van kleine waterdieren zo sterk aan, dat ze sterven door ademnood.

bomen bij beekKaderrichtlijn Water
Stammen, takken en bladeren geven voeding aan kleine dieren zoals slakken, kokerjuffers, libellen- en muggenlarven die in het water leven. Deze kleine dieren vormen op hun beurt de belangrijkste voedselbron voor vissen en kikkers. Als het waterschap beken herstelt, is de aanplant van bomen belangrijk. Dit draagt bij aan doelen die de Europese Kaderrichtlijn Water ons stelt.

Bomen in de stad
In steden zijn er vanwege de klimaatverandering steeds meer te warme dagen en vooral te warme nachten. We noemen dit ook wel hittestress. Bomen en water dragen bij aan verkoeling. Bomen geven schaduw en water reguleert verdamping. Het aanleggen van groen en waterpartijen op strategische plekken kan de koelere lucht naar warme delen van de stad leiden. Dat laatste vraagt om een andere inrichting van onze openbare en persoonlijke ruimte. Ik wil hiermee graag op een creatieve en innovatieve manier aan de slag met gemeenten, inwoners en bedrijfsleven.

Geplaatst in Duurzaamheid, Samenwerken, Waterbewustzijn | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Bodemverbetering: uitdaging voor agrariërs en waterschap

Dirk Siert Schoonman

Dirk-Siert Schoonman, heemraad

Het waterschap kan veel oplossen. Is er meer waterafvoer nodig? Het waterschap kan waar mogelijk zorgen voor een grotere capaciteit van gemalen of voor meer ruimte om oppervlaktewater te bergen. Maar deze technische oplossingen hebben een grens.

Het klimaat verandert. Er zijn langere perioden van droogte en tegelijk meer piekbuien. De negatieve gevolgen van bijvoorbeeld extreme regenval, zijn niet langer uitsluitend op technische wijze te voorkomen. Agrariërs en waterschap staan daarom samen aan de lat.

De bodem als spons
Belangrijk is de kwaliteit van de bodem. Door jarenlange productie op de landbouwgrond is deze vaak uitgeput. Door meer organisch materiaal zoals plantenresten door de grond te ploegen, wordt de grond vruchtbaarder. Deze rijkere grond droogt minder snel uit en houdt meer water vast. Door te zorgen dat het organische stofgehalte van de bodem stijgt, snijdt het mes aan meerdere kanten. De bodem werkt als een spons. Dit betekent minder ‘natschade’ en ook minder productiedaling bij droogte.

Schoner water
Voor het waterschap betekent een betere bodem bovendien minder uit- en afspoeling van mineralen. Dat is goed nieuws voor ons allemaal: al het water in sloten, vaarten, poelen en vijvers wordt schoner.

Flinke opgave
Samen met agrariërs en terreinbeheerders willen we bijdragen om het gehalte aan organische stoffen in de bodem te verhogen. Dat is een flinke opgave, maar het is een uitdaging die ik echt de moeite waard vind. En het mooie is… een betere bodem leidt tot kostenbesparingen en vaak ook hogere opbrengsten.

putterpolderUitdaging!
Voor dit gezamenlijke belang wil ik mij als heemraad sterk maken. Van harte ondersteun ik het project ‘vruchtbare kringloop’ dat LTO in ons werkgebied is gestart. Om meer natuur op hun land te creëren, kunnen boeren ook een beroep doen op provinciale subsidieregelingen waaraan wij als waterschap financieel bijdragen. Samen kunnen én gaan we de uitdaging aan!

Duurzaam bodembeheer komt ook aan bod in het Waterbeheerprogramma van Waterschap Vallei en Veluwe.

Geplaatst in Duurzaamheid, Samenwerken, Waterveiligheid | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Slim omgaan met water helpt ons allemaal

Victor Doorn

Victor Doorn, heemraad

Vraagt u zich wel eens af wat u kunt doen om te zorgen dat we in Nederland verstandig omgaan met ons water? De oude campagne ‘Wees zuinig met water’ is inmiddels vervangen door acties als ‘de waterspaarders’ met de oproep om korter te douchen. Maar wist u ook dat het goed is om uw tuin niet geheel te bestraten? Door de stenen kan het water slecht weglopen in de grond waardoor het, zeker in de stad, enkele graden heter kan zijn. Soms net het verschil tussen op apegapen liggen of aangenaam rondlopen…

En wist u dat het beter is om het regenwater uit uw hemelwaterafvoer niet op het riool aan te sluiten? Ik zeg: ‘de zaag erin!’. Steeds meer mensen vinden creatieve oplossingen om het regenwater op een leuke manier in de tuin te gebruiken. Zoals de inwoners van de Deventer wijk De Worp dat laten zien. Al zeventig gezinnen hebben elkaar gevonden in een inspirerend afkoppelproject. Op www.vallei-veluwe.nl/ambitie2021 kunt u zien waarom ze dat doen en hoe ze dat aanpakken.

We zijn verwend
Als waterschap zorgen we voor uw waterveiligheid, droge voeten en voldoende water. En gelukkig gaat dat over het algemeen erg goed. Onlangs zagen we nog in Engeland hoe het kan gaan als we het niet goed regelen. Die schaal van narigheid kennen we niet in onze recente geschiedenis. We zijn dus best een beetje verwend als waterlanders. Pas als er problemen zijn worden we wakker en gaan we piepen. ‘Zo zijn we nu eenmaal… het zit in onze genen’, hoor je dan vaak. Ik betwijfel of dat echt zo is. Ik merk dat als ik aan andere mensen mag vertellen wat de waterschappen vaak samen met de provincies, gemeenten en bedrijven doen, de meeste mensen best trots en tevreden zijn. En ook dat bijna iedereen wel bereid is om zelf iets te doen.

WBP iconen

Plannen voor de toekomst
Voor het Waterbeheerprogramma waarin we onze plannen voor de komende zes jaar beschrijven, hebben we een rondje gemaakt langs veel partijen. De opdracht die we voor ons zien is helder. We willen veilig leven met water in de stad en op het platteland. We hebben daarom meer plekken nodig voor berging van water om droogte en overlast tegen te gaan. De dijken moeten op sommige plekken worden versterkt. We moeten slimmer omgaan met regenwater, meer bruikbare stoffen terugwinnen uit ons rioolwater en meer energie opwekken waar dat kan. Het klimaat verandert, er is werk aan de winkel!

Samen stappen zetten
De waterschappen kunnen de power brengen die daarvoor nodig is. Maar we hebben daarbij wel uw hulp nodig. Onze agenda voor de komende jaren is daarom geen in beton gegoten, dichtgetimmerd plan, geen ambitieus beleidsstuk voor in de la, maar een programma vol nieuwe dingen die we met elkaar willen oppakken. Al met al is het best een omvangrijk plan geworden. En omdat we ook wel snappen dat niet iedereen dat plan uitgebreid gaat lezen hebben we een speciale, eenvoudige website gemaakt. Die is te vinden op www.vallei-veluwe.nl/ambitie2021.

Ik raad u aan er eens rond te neuzen en de verhalen te horen. Niet die van ons, maar van de mensen zich nu al sterk maken voor het water van de toekomst. Daar leren we van hoe we samen stappen kunnen zetten. En als u plannen heeft om in actie te komen, maar u weet niet waar te beginnen, zoek ons gerust op! We helpen u graag.

WBP site iconen.jpg

 

Geplaatst in Duurzaamheid, Samenwerken, Waterbewustzijn | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Dijkverbetering: garantie voor de toekomst

Frans ter Maten

Frans ter Maten, heemraad

Kunnen we leren van de geschiedenis? Ik vind van wel. Als dagelijks bestuurslid van Waterschap Vallei en Veluwe staat de watersnood van precies honderd jaar geleden scherp op mijn netvlies. Deze ramp staat niet los van het werk dat we vandaag als waterschap doen en de keuzes die we maken, gericht op de veiligheid van honderdduizenden mensen. De recente overstromingen in Engeland laten zien hoe belangrijk dat is.

Op 13 januari 1916 maakte een stormvloed slachtoffers en richtte grote schade aan rondom de toenmalige Zuiderzee, nu het IJsselmeer. De hele middag en nacht stond er een noordwesterstorm van windkracht 10. Veel zeewater werd de Zuiderzee opgeblazen en dat viel samen met hoge waterafvoeren op de grote rivieren. De dijken braken op diverse plaatsen. In Noord-Holland vielen negentien doden. Bij Nijkerk kwam het water door een doorbraak van de Arkemheense Zeedijk tot voorbij de spoorlijn. Grote schade werd aangericht in Spakenburg, waar de storm botters op de kade smeet.

Nieuwe normen voor dijken
De ramp was de directe aanleiding voor de aanleg van de Afsluitdijk, die in 1932 gereed kwam. De stormvloed van 1953 was aanleiding voor de aanleg van de wereldberoemde Deltawerken. In de winters van 1993 en 1995 steeg het water in de grote rivieren tot gevaarlijke hoogtes. Dat was aanleiding om onze binnendijken eens goed onder de loep te nemen. De Tweede Kamer stelde nieuwe normen voor onze dijken vast. Sindsdien verbeteren waterschappen overal in ons land de dijken. En inmiddels dienen ook deze maatregelen internationaal tot voorbeeld. Niet alleen in Europa, maar ook in de VS, Zuid-Amerika en Azië.

Ooggetuige
Graag citeer ik de Zaandijker Gerrit Jan Honig, ramptoerist avant la lettre, die in 1916 in Noord-Holland een ooggetuigenverslag schreef over de gevolgen van de noordwesterstorm en de overstromingen en zijn verhaal eindigde met de zin: “De waterwolf kan wel slapen, maar is niet dood en ook in de toekomst kan deze oude vijand van onze lage landen gelegen bij de zee de kusten weder bespringen en de dijken weder beuken in zijn volle kracht. Nederland, Aeternitate Vigila, waakt eeuwig!”

dijken brekenEem en Randmeren
Waterschap Vallei en Veluwe is al jaren bezig om de waterkeringen langs de Eem en de Randmeren te verbeteren. Om zo het risico van komende overstromingen tot een minimum te beperken. Ingrijpende activiteiten voor iedereen, zeker voor de inwoners die om, nabij en op de dijk wonen. Maar het moet gebeuren: immers we willen geen overstromingen meer in Nederland.
Op woensdag 13 januari 2016, honderd jaar na de stormvloed op de Zuiderzee, sluiten wij de verbetering van de Arkemheense Zeedijk en de Oostdijk tussen Nijkerk en Spakenburg af. Hierdoor kunnen de dijken het water keren dat bij een noordwesterstorm van windkracht 11 de Randmeren wordt opgeblazen. Komende twee jaar zullen ook de dijkverbeteringen Slaagse dijk, Eemdijken en Westdijk worden afgerond. Ook wordt de beweegbare, opdrijvende waterkering in de historische kern van Spakenburg opgeleverd.

Klimaatverandering
Zover zijn we inmiddels: met nieuwe kennis over het gedrag van water en dijkenbouw nemen we gerichte maatregelen, om rampen zoals die van 1916 en 1953 te voorkomen. Want door klimaatverandering – de gevolgen ervan zien wij in de landen om ons heen – geven resultaten uit het verleden, geen garantie voor de toekomst. Daarom gaan we de komende jaren ook aan de slag met de Grebbedijk en de dijken van de IJssel. Daarbij zie ik het als mijn taak om de inwoners van ons werkgebied, met name hen die deze maatregelen direct treffen, goed mee te nemen in de beslissingen die genomen worden.

Geplaatst in Samenwerken, Waterveiligheid | Tags: , | Een reactie plaatsen

Olie of vet, waar laat ik het?

Heemraad Bert van Vreeswijk

Heemraad Bert van Vreeswijk

Met de jaarwisseling voor de deur maken we plannen voor gezellig samen zijn en lekker eten. We halen een goede Nederlandse traditie uit het vet: het bakken van oliebollen en appelflappen. Maar wat doet u met olie of vet dat over blijft? Het is zo simpel: alles wat in koud water niet oplost of er niet mee mengt, mag echt niet worden doorgespoeld. U kunt olie of vet opnieuw gebruiken of recyclen. Zo voorkomt u grote problemen. Doe dus mee!

Frituren was vroeger bij ons thuis vooral een bezigheid van de kinderen. En het schoonmaken van de frituurpan en het verversen van vet of olie? Ja, dat was een klusje voor pa. Het ging en gaat hierbij altijd om drie dingen:

oliebol en appelflap (shutterstock)1. Gebruik ik vet of olie?
2. Hoe maak ik het makkelijkst schoon?
3. Hoe voorkom ik een verstopping van het riool?

Gestold vet
Om met het laatste te beginnen: de keukenafvoer kan met elk restje gestold vet of harde korrels verder dichtslibben. Eén keer moesten we thuis een stuk riool in de kruipruimte weg laten zagen en één keer spoot bij het leegpompen van de afwasmachine het water zelfs de keuken in. Dan denk je een volgende keer wel beter na!

Verstoppingen
Waterschappen vragen u het frituurvet niet door de afvoer te spoelen, maar in te leveren bij één van de vele inzamelpunten. En niet voor niets: alles wat onnodig in het riool komt, moet er ook weer uit worden gehaald en levert problemen op. Frituurvet en olie stroomt via het rioolstelsel van gemeenten naar één van de rioolwaterzuiveringen van het waterschap. Hierdoor draaien de pompen overuren. Het rioolwater moet door persleidingen met aangekoekt vet geperst worden. Een groot aantal verstoppingen en verontreinigingen is het gevolg.

Inzamelpunt
Wist u dat aangekoekt vet met de hand verwijderd moet worden? Dit kost veel geld. Dit bedrag ziet u terug in de jaarlijkse belasting die u betaalt aan het waterschap. Vloeibaar frituurvet kan terug in de verpakking en worden weggebracht naar een inzamelpunt bij u in de buurt. Vast frituurvet kan worden gestold, bijvoorbeeld in een leeg melkpak, en dan worden ingeleverd. Het is zo makkelijk en zo mooi. Want van deze restanten wordt bijvoorbeeld biodiesel gemaakt. Zo gaan we niet alleen feestelijk maar ook duurzaam op weg naar 2016. Prachtig toch? Doe dus mee!

Wilt u weten waar u uw gebruikte olie of vet laat? Kijk op ‘Frituurvet? Recycle het!’. schema_07

Geplaatst in Duurzaamheid, Samenwerken, Waterbewustzijn, Waterzuivering | Tags: , , , | 3 reacties

Waarom betaal ik belasting voor het waterschap?

Victor Doorn, heemraad

Victor Doorn, heemraad

Waterschap Vallei en Veluwe doet zijn werk met geld van inwoners, bedrijven en grondeigenaren. Zij betalen allemaal belasting. Belastingkantoor GBLT zorgt dat het geld wordt geïnd. Er is een zuiveringsheffing en een watersysteemheffing. Om ons werk goed te kunnen doen, zijn wij volledig afhankelijk van deze twee heffingen. Ze stellen ons in staat om te werken aan veiligheid en schoon water voor ruim 1,1 miljoen mensen in ons werkgebied.

Veel mensen weten niet wat het waterschap met hun geld doet. De zuiveringsheffing gebruiken we voor het reinigen van al het afvalwater, dus het water uit toiletten, keukens en badkamers. Maar ook afvalwater van bedrijven. Via het rioolsysteem van de gemeenten komt ook veel regenwater binnen op de 16 grote installaties waar wij 24 uur per dag en zeven dagen per week het afvalwater zuiveren.
Bij het innen van de zuiveringsheffing maakt het waterschap onderscheid tussen huishoudens met één persoon of huishoudens met meerdere personen. Dat is wel zo eerlijk. In huizen waar meer mensen wonen, wordt immers ook vaker gedoucht of het toilet doorgetrokken.
Waterschap Vallei en Veluwe maakt al het vuile water schoon. Zo schoon dat het kan worden geloosd op het oppervlaktewater. Tegenwoordig vergisten wij het overgebleven rioolslib en halen daar energie uit. En ook grondstoffen zoals struviet, waar we kunstmest van maken. Dat levert inmiddels zoveel geld op, dat wij de zuiveringstarieven iets kunnen verlagen.

Veiligheid

Medewerkers inspecteren de dijken voor uw veiligheid

Medewerkers inspecteren de dijken voor uw veiligheid

De belasting die wij heffen voor het watersysteem – denk aan het beheer en onderhoud van dijken en watergangen – komt iedere inwoner ten goede. Allereerst gaat het om veiligheid. Het gebied van ons waterschap is omringd door water. Aan de oostkant de IJssel, in het zuiden de Rijn en in het westen de Eem en de Randmeren. Hier liggen belangrijke dijken die wij ‘primaire keringen’ noemen met een lengte van meer dan tweehonderd kilometer. Verder hebben we ruim honderd kilometer aan ‘overige keringen’ die we regelmatig toetsen en verbeteren.
Om het (grond)water in ons gebied op peil te houden hebben wij 22 gemalen. Het oppervlaktewater houden we schoon en mooi. Wij zorgen dat een teveel aan water – na bijvoorbeeld een hevige regenbui – wordt afgevoerd. En in tijden van droogte moeten we het water in sommige gebieden juist vasthouden. Wij onderhouden 1.789 kilometer aan watergangen – zoals kanalen, weteringen en beken – en houden toezicht op nog veel meer water.

Ambities
Het gekozen algemeen bestuur van Waterschap Vallei en Veluwe heeft veel ambities. Denk aan energieterugwinning, duurzame innovaties en het beheersen van de problemen met stedelijk water vanwege de klimaatverandering. Bij dit alles hebben we nóg een doel: we willen blijven horen bij de vijf goedkoopste waterschappen van Nederland.

Geplaatst in Betaalbaarheid, Samenwerken | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Code oranje vraagt om blauwe oplossingen

Tanja Klip-Martin

Tanja Klip-Martin, dijkgraaf

Het is ‘code oranje’ voor het klimaat. Het KNMI heeft naast de gangbare weerswaarschuwing nu ook een klimaatwaarschuwing afgegeven. Aanleiding is de internationale klimaattop in Parijs vanaf 30 november. “De situatie voor het klimaat is echt heel kritisch”, benadrukt het KNMI. De waterschappen staan al op scherp met hun focus op waterveiligheid en duurzame ambities.

Het is hoog tijd dat regeringsleiders in Parijs tot effectieve afspraken komen om de CO2-stoot terug te dringen. Als dat lukt, blijft de temperatuurstijging beperkt tot ruim 2 graden ten opzichte van 1990; volgens wetenschappers de kritische grens. Trappen we niet op de rem, dan wordt het eind deze eeuw ’s zomers 5 tot 6 graden warmer.

Gevaar van drie kanten
Zandvoort en Zeeland met subtropische temperaturen. Aangenaam? Helaas niet. Wereldwijd ontstaan problemen met waterveiligheid, droogte en voedselproductie. Alleen al daardoor zullen nieuwe vluchtelingenstromen op gang komen. Nederland ligt grotendeels onder zeeniveau en is extra kwetsbaar. Het gevaar komt van drie kanten: een hogere zeespiegel, meer hoosbuien én meer water in de grote rivieren. Hoe zorgen de waterschappen ervoor dat mensen veilig kunnen blijven wonen en werken?
De prognoses van het KNMI zijn voor ons geen verrassing. We gebruiken ze als basis voor de inrichting en het beheer van ons water. Samen met onder meer Rijkswaterstaat werken we aan veiligheid via het Hoogwaterbeschermingsprogamma en het programma Ruimte voor de Rivier, met maatregelen langs de grote rivieren. Deze maand leverden we hiervoor nog een deelproject op langs de IJssel bij Deventer, samen met waterschap Groot Salland. Ook zijn we nauw betrokken bij ‘klimaatadaptatie’: aanpassingen in de openbare ruimte gericht op klimaatverandering. Het nationale Deltaplan richt zich naast ruimtelijke aanpassingen en veiligheid ook op de beschikbaarheid van schoon, zoet water.

Opening-energie-en-grondstoffenfabriek-Apeldoorn

Opening kunstmestinstallatie op rioolwaterzuivering Apeldoorn.

Klimaat Actieve Stad
Ook in de steden willen we de problemen voor zijn. Door ‘verstening’ neemt wateroverlast toe, bijvoorbeeld door grotere terrassen in onze tuinen. Hierdoor kan regenwater niet makkelijk weg. Dat vraagt om bewustwording en een gezamenlijke aanpak. Samen met gemeenten, inwoners en bedrijven bouwen we aan een Klimaat Actieve Stad.
Als waterschappen pakken we ook onze eigen CO2-uitstoot aan. Waterschap Vallei en Veluwe gaat vanaf medio 2016 voor bijna 80 procent voorzien in haar eigen energievraag, doordat we stroom en warmte maken uit rioolslib. Onze zuiveringsinstallaties noemen we dan ook de ‘Energie- en Grondstoffen Fabriek’. Een deel van onze duurzaam opgewekte energie gaat naar het openbare net en naar omwonenden. In 2025 verwachten we energieneutraal te zijn. En het fosfaat dat wij terugwinnen uit rioolslib, wordt benut als bemesting, zodat voedsel op het land kan groeien en bloeien.

Blauwe oplossingen
De waterschappen leveren in Nederland ‘blauwe oplossingen’ voor het klimaatprobleem. Water, gezondheid, voedsel, energie en grondstoffen: in ons werk komen ze samen. Als je het mij vraagt, vormen wij daarmee de blauwe ruggengraat van het energieakkoord. Code oranje vraagt erom.

Geplaatst in Duurzaamheid, Waterveiligheid, Waterzuivering | Tags: , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Afvalwater: wie ruimt dat op?

Heemraad Bert van Vreeswijk

Bert van Vreeswijk, heemraad.

Je ziet het nog wel eens: mensen die achteloos een verpakking van etenswaren weggooien. Met de gedachte: ‘het verteert wel’, of: ‘dat wordt toch opgeruimd’. Of gewoon gedachteloos. En wie denkt bij het doortrekken van de wc: ‘wie ruimt dat op?’

Wie realiseert zich nog dat de waterleiding en de riolering grote medische doorbraken zijn geweest? Terwijl we daarmee bevoorrecht zijn. Op veel plaatsen op aarde ontbreekt het hieraan. Zo’n 2,5 miljard mensen hebben geen toilet. Iedere 20 seconde sterft hierdoor een kind aan diarree. Op 19 november 2015, op Wereldtoiletdag, staan we stil bij de zegeningen van goede sanitaire voorzieningen.

Transportmiddel
Intussen gaan wij hier vaak achteloos met onze sanitaire voorzieningen om. Hetzelfde geldt voor voedselresten. Laten we eens kijken naar de voedselketen: van mest op het land, melk van de koe en groenten van de akker, tot voedsel op het bord bij de consument. Van de (gedeeltelijk) verteerde resten die we door het toilet spoelen en in het afvalwater naar de zuivering gaan, en dan als schoon water in de sloot wordt geloosd en in de oceaan verdwijnt. Bijna elke stap kost energie, en bij veel stappen zijn nieuwe grondstoffen nodig. Het waterschap houdt met vrijwel iedere stap rekening, of oefent daar invloed op uit. Water is immers het transportmiddel.

Gaan die stromen maar één kant op, dan gaat het op den duur niet goed. Grondstoffen raken op, giftige stoffen komen in het oppervlaktewater, resistente bacteriën tieren welig, de aarde warmt op en zomerse buien worden heviger.

Terwijl we vroeger onze mest op het land gebruikten en (hemel)water terug stroomde in de natuur, komt nu alles bij elkaar: water van het dak, water van de straat, douchewater, waswater, spoelwater, toiletwater. Dat noemen we rioolwater. We transporteren het over grote afstanden, om het elders te zuiveren.

Waterstromen scheiden
Als het aan Waterschap Vallei en Veluwe ligt, gaan we deze verschillende waterstromen weer scheiden. Hemelwater gebruiken we weer voor de natuur in de grond of voor bewatering. En uit het afvalwater dat naar de zuivering gaat, winnen we grondstoffen terug. Dat kan ook in combinatie met voedselresten. Dan moeten we echter anders omgaan met gebruikt water en gebruikte stoffen. [ Benno Wonink - Fotografie ] - Opendag 2015 (123)Bijvoorbeeld door de afvoer in woningen en het rioleringsstelsel anders in te richten.

Op Wereldtoiletdag vraagt Waterschap Vallei en Veluwe uw aandacht voor onze sanitaire voorzieningen en ons watergebruik. Samen met onze partners in de waterketen, met name de gemeenten, werken we aan duurzame oplossingen voor dat waarin we groot geworden zijn: water. En onze belangrijkste partner? Dat bent ú, de gebruiker van de waterketen!

Geplaatst in Duurzaamheid, Innovatie, Samenwerken, Waterzuivering | Tags: , , , , , | 1 reactie

Wat weet u van ‘ons water’?

Tanja Klip-Martin, dijkgraaf.

Tanja Klip-Martin, dijkgraaf.

Als dijkgraaf vind ik het elke dag weer geweldig wat de waterschappen doen om ervoor te zorgen dat u veilig kunt wonen en werken in ons waterschapsgebied. Maar beseffen wij Nederlanders eigenlijk wel hoe het zit met ons water en onze waterveiligheid? Of zijn we in dit land ‘waterbewusteloos’? In deze Week van Ons Water doe ik dan ook graag de aftrap voor deze nieuwe blog, over het werk aan ‘ons water’.

Ons klimaat verandert en de grote rivieren krijgen steeds meer water te verwerken. Als we niets doen, dan ligt een stad als Amersfoort straks aan zee. Sinds de watersnoodramp van 1953 hebben wij in ons land geen overstromingen meer gehad die mensenlevens hebben geëist. Dat is bijzonder, in een land met grote rivieren en gelegen in een delta die voor een groot deel onder de zeespiegel ligt.

Leven onder zeeniveau
Mensen van buiten ons land zijn vaak geïnspireerd door ons waterbeheer in Nederland. Neem de Portugese onderzoeker van de internationale organisatie OESO. Telkens als hij op Schiphol landde, was hij weer onder de indruk van het feit dat onze internationale luchthaven ónder zeeniveau ligt.

Diezelfde OESO onderzocht hoe wij in Nederland het waterbeheer hebben georganiseerd. De onderzoekers zien het Nederlandse model als hét voorbeeld voor de rest van de wereld. Waarom? Omdat de waterschappen en Rijkswaterstaat hier speciaal verantwoordelijk zijn voor de waterveiligheid van bewoners en bedrijven. Het geld dat voor waterbeheer bestemd is, wordt ook alléén hiervoor gebruikt. Nergens ter wereld is veiligheid zo goed geborgd. En dat terwijl het lijkt alsof weinig mensen in ons land zich daarvan bewust zijn.

Beleef Ons WaterDe Week van Ons Water
Niet voor niets is het deze week – van 11 t/m 18 oktober – de Week van Ons Water. Rijk, waterschappen, provincies en andere partijen voeren samen campagne voor ‘Ons Water’. Om u en anderen te laten beleven en ervaren hoe belangrijk waterveiligheid is. Dat het werk van waterschappen van onschatbare waarde is, wordt duidelijk als u uw postcode intikt op http://www.onswater.nl. Dan blijkt wat er zou gebeuren als de dijken zouden doorbreken. Voor de geruststelling: we zorgen ervoor dat we die dijken sterk houden. Wilt u weten wat er nog meer gebeurt om ons land onder de zeespiegel veilig te houden? Kijk dan op http://www.weekvanonswater.nl/ voor alle activiteiten bij u in de buurt.

Werk aan de waterwinkel!
Uw waterveiligheid betekent continu ‘werk aan de waterwinkel’. Samen met 22 andere waterschappen werken we dagelijks aan het voorkómen van overstromingen en aan schoon water. De 450 medewerkers van waterschap Vallei en Veluwe zetten zich 24/7 in voor uw veiligheid en die van 1,1 miljoen andere inwoners van ons waterschap. We hebben daarbij oog voor innovatie en duurzaamheid. Zo blijft ons werk ook betaalbaar voor huishoudens en voor bedrijven.

Graag nodig ik u dan ook uit om ons waterschap te blijven volgen. En misschien ontmoeten we elkaar nog eens bij een van de activiteiten die wij organiseren.

Dit is de eerste aflevering in een serie blogs over water en het werk dat we verrichten voor de 1,1 miljoen inwoners van ons waterschap. In volgende afleveringen leest u bijvoorbeeld wat we doen voor schoon water en het terugwinnen van grondstoffen.

Geplaatst in Waterbewustzijn, Waterveiligheid | Tags: , , , , | 1 reactie